Σαντιάγκο, 11 Σεπτεμβρίου 1973.
Στις 11 Σεπτεμβρίου του 1973 το στρατιωτικό πραξικόπημα του Αουγούστο
Πινοσέτ άλλαξε την ιστορία της χώρας. Ο Αλιέντε λίγες ώρες μετά το
πραξικόπημα έκανε διάγγελμα προς τον χιλιανό λαό και αμέσως μετά
σύμφωνα με την επικρατούσα εκδοχή αυτοκτόνησε. Η Χιλή μπήκε σε ένα βαθύ
φασιστικό σκοτάδι που κράτησε πάνω
από 17 χρόνια.
Ελάχιστα μέτρα φιλμ και κάποιες φωτογραφίες έχουν απομείνει από τα
γεγονότα του πρωινού της 11ης Σεπτεμβρίου του 1973 στο Σαντιάγκο της
Χιλής. Ήταν η πρώτη ημέρα μιας 17χρονης φασιστικής δικτατορίας, που
φυλάκισε, βασάνισε και δολοφόνησε χιλιάδες Χιλιανούς (και όχι μόνο).
Ήταν η τελευταία μέρα ενός ονείρου που συνήγειρε για 3 χρόνια τον λαό
της Λατινοαμερικάνικης χώρας (λίγες μέρες μετά, ο Πάμπλο Νερούδα πέθανε
κι ο Βίκτωρ Χάρα ξεψύχησε στα χέρια των βασανιστών). Ήταν η ημέρα του
μαρτυρίου, του θανάτου και του περάσματος στον χώρο του μύθου του
Προέδρου της Χιλιανής Δημοκρατίας, του γιατρού Σαλβαδόρ Αλιέντε.
Ο πρόεδρος Αλιέντε, ο Compañero
Presidente, o «σύντροφος πρόεδρος» όπως τον αποκαλούσαν και ενώ το Προεδρικό Μέγαρο ήταν περικυκλωμένο,
αποχαιρέτησε από ραδιοφώνου τον λαό του, μιλώντας για τις πλατιές
λεωφόρους του μέλλοντος, όπου θα βρεθούμε και πάλι, ελεύθεροι, ανάμεσα
σε ελεύθερους ανθρώπους…
![]() |
| Bομβαρδισμός του προεδρικού μεγάρου |
Το μήνυμα του Σαλβαδόρ Αλιέντε προς το λαό της Χιλής
Ίσως αυτή είναι η τελευταία μου ευκαιρία να σας μιλήσω.
Η Αεροπορία βομβάρδισε τους πύργους αναμετάδοσης του Ράδιο Πορτάλες και
του Ράδιο Κορπορασιόν. Τα λόγια μου δεν εκφράζουν πίκρα αλλά
απογοήτευση. Ας αποτελέσουν την ηθική καταδίκη για αυτούς που
καταπάτησαν τον όρκο τους. Είναι στρατιώτες της Χιλής. Ηγήτορες. Ο
Ναύαρχος Μερίνο, αυτοδιορισμένος Διοικητής των Ενόπλων Δυνάμεων και ο
κύριος Μεντόζα,αυτοδιορισμένος Γενικός Διευθυντής της Αστυνομίας, ένας
κόλακας ο οποίος μέχρι χθες υποκρινόταν πίστη και αφοσίωση στην
κυβέρνηση.
Αντιμετωπίζοντας αυτά τα γεγονότα, δηλώνω στους εργάτες. Δεν θα παραιτηθώ!
Είναι μια ιστορική στιγμή και θα πληρώσω με τη ζωή μου για την αφοσίωση
του λαού μου. Είμαι βέβαιος πως οι σπόροι που φυτεύθηκαν στις αξίες
συνείδησης εκατομμυρίων Χιλιανών, θα καρπίσουν. Αυτοί έχουν την εξουσία,
αυτοί είναι οι κατακτητές.
Όμως ούτε το έγκλημα, ούτε η βία μπορούν να διακόψουν την κοινωνική
εξέλιξη. Η ιστορία είναι δική μας, η ιστορία γράφεται από τους λαούς.
Εργάτες της πατρίδας μου, επιθυμώ να σας ευχαριστήσω για την διαρκή σας
αφοσίωση για την εμπιστοσύνη σας σε έναν άνθρωπο που απλώς εξέφρασε τη
μακρόχρονη αναμονή σας για δικαιοσύνη.
Που υποσχέθηκε να τηρεί το Σύνταγμα και τους νόμους και έτσι έπραξε.
Αυτή την καθοριστική στιγμή, με αυτά τα τελευταία μου λόγια, σας καλώ
να διδαχθείτε από αυτό το μάθημα. Το ξένο κεφάλαιο, η ιμπεριαλιστική
εξουσία, μαζί με τη ντόπια αντίδραση, καλλιέργησαν το κατάλληλο κλίμα
που επέτρεψε στις Ένοπλες Δυνάμεις να διαρρήξουν την παράδοση που δίδαξε
ο Στρατηγός Σνάιτερ και συνέχισε ο διοικητής Αράγια, θύματα και οι δύο
του ίδιου τμήματος της κοινωνίας που σήμερα περιμένει την ξένη χείρα
βοηθείας να το οδηγήσει στην εξουσία και στην υπεράσπιση του πλούτου και
των προνομίων του.
Απευθύνομαι ξεχωριστά στις ταπεινές γυναίκες της πατρίδας μας, στους
αγρότες που μας πίστεψαν. Στους εργάτες που δούλεψαν παραπάνω, στις
μητέρες που αισθάνθηκαν το ενδιαφέρον μας για τα παιδιά τους.
Στους επαγγελματίες πατριώτες, αυτούς που παρανομούσαν με την υποστήριξη
των επαγγελματικών ενώσεων, των ταξικών ενώσεων, για να επωφεληθούν από
τα προνόμια που παρέχει η καπιταλιστική κοινωνία.
Απευθύνομαι στους νέους της Χιλής, σε αυτούς που τραγουδούσαν, που
μετέφεραν την χαρά τους και το αγωνιστικό πνεύμα. Μιλάω στους ανθρώπους,
στους εργάτες, στους αγρότες, στους διανοούμενους.
Σε αυτούς που πρόκειται να διωχθούν, γιατί ο φασισμός εδώ και λίγες ώρες
είναι παρών με τρομοκρατικές επιθέσεις, ανατινάζοντας γέφυρες, κόβοντας
τις σιδηροδρομικές γραμμές, καταστρέφοντας αγωγούς πετρελαίου και
αερίου, μπροστά στα μάτια αυτών που είχαν το καθήκον να επέμβουν, αλλά
αποδείχθηκαν συνεργοί σιωπώντας.
Η ιστορία θα τους κρίνει. Ο Ραδιοσταθμός του Ράδιο Μαγκαλιάες θα σιγήσει, η ήρεμη φωνή μου δεν θα φτάνει στα αυτιά σας.
Δεν πειράζει, θα εξακολουθείτε να με ακούτε. Θα εξακολουθώ να βρίσκομαι
κοντά σας, τουλάχιστον η ανάμνηση μου. Θα με θυμάστε ως έναν άξιο άνδρα,
αφοσιωμένο στο έθνος του. Ο λαός πρέπει να αμυνθεί όχι να θυσιαστεί. Να αρνηθεί την υποταγή, την ταπείνωση, την απώλεια των ηθικών αξιών.
Εργάτες της πατρίδας μου. Πιστεύω στην Χιλή και το πεπρωμένο της. Ότι θα
ξεπεράσουμε αυτές τις πικρές, γκρίζες ώρες της προδοσίας. Ότι όπως
γνωρίζετε, αργά η γρήγορα οι μεγάλες λεωφόροι θα ξανανοίξουν και ο
ελεύθερος άνθρωπος θα τις διαβεί για να χτίσει μια καλύτερη κοινωνία.
Ζήτω η Χιλή! Ζήτω ο Λαός! Ζήτω οι εργάτες!
Αυτά είναι τα τελευταία μου λόγια. Είμαι σίγουρος πως η θυσία μου δεν
είναι μάταια. Έχω την βεβαιότητα πως θα αποτελέσει τουλάχιστον ένα ηθικό
μάθημα για την καταδίκη των κακούργων, των προδοτών, των επιόρκων.
![]() |
| Ο Σαλβαδόρ Αλιέντε βγαίνοντας από το κυβερνητικό Μέγαρο. |
| Λέγεται πως αυτη είναι η τελευταία του φωτογραφία |
Τι είναι εκείνο που κάνει τη φωτογραφία
συγκλονιστική; Δεν υπάρχει τίποτα το επικό, ούτε στο ύφος του Αλιέντε
ούτε πουθενά, δεν βλέπουμε κάποιον μπαρουτοκαπνισμένο ηγέτη: ένας
εξηνταπεντάρης κύριος, ένας κύριος με σακάκι και μια κάσκα, με ένα
όπλο στο χέρι και βλέμμα κάπως σαστισμένο.
Αυτό όμως είναι όλο το μεγαλείο της εικόνας, που την κάνει να
συμπυκνώνει την αξιοπρέπεια και τη γενναιότητα: ο Αλιέντε, δηλωμένος
αντίπαλος της βίας (λίγους μήνες πριν έχει αρνηθεί να μοιράσει όπλα στον
λαό, λέγοντας ότι «αυτή η επανάσταση θα γίνει χωρίς σταγόνα αίμα»), δεν
κρύβεται, δεν τρέχει να σωθεί, αλλά βγαίνει μπροστά. Λίγα λεπτά μετά,
όταν οι στρατιώτες εισβάλλουν στο κτίριο, θα δώσει τέλος στη ζωή του,
στρέφοντας το όπλο που κρατά στον εαυτό του.
ΠΗΓΗ: americalatina.com.gr


