Το γνωστό πλέον μαρτύριο της σταγόνας,
που συνοδεύει κάθε απόφαση για την εκταμίευση της επόμενης δόσης στην
Ελλάδα, παίχτηκε και χτες στις Βρυξέλλες και δη σε δύο πράξεις. Πρώτα
στο τεχνικό επίπεδο των οικονομικών εμπειρογνωμόνων, μετά στο πολιτικό
επίπεδο των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης. Και κράτησε σχετικά
λίγο, πιθανότατα επειδή κανείς δεν θέλει νέες περιπέτειες με την Ελλάδα
πριν από τις γερμανικές εκλογές του φθινοπώρου.
Έτσι, το Eurogroup άναψε σχετικά γρήγορα το πράσινο φως για την
εκταμίευση ενός μέρους της δόσης των 8,1 δισεκατομμυρίων ευρώ, στα τέλη
Ιουλίου - και πάντα υπό όρους. Πρόκειται για τα πρώτα 2,5 δισεκατομμύρια
που θα τα δώσουν τα κράτη-μέλη (μέσω του μηχανισμού στήριξης EFSF), ενώ
θα ακολουθήσει άλλο μισό δισεκατομμύριο τον Οκτώβριο. Επιπλέον, οι
κεντρικές τράπεζες θα δώσουν στην Αθήνα δύο δισεκατομμύρια ευρώ από τα
κέρδη που έβγαλαν από τα ελληνικά ομόλογα, που αγόρασαν από την έναρξη
της κρίσης, και δη σε δύο δόσεις: 1,5 δισεκατομμύρια μέσα στον Ιούλιο κι
άλλα 500 εκατομμύρια τον Οκτώβριο. Το μερίδιο του ΔΝΤ στη δόση -1,8
δισ. ευρώ- θα εκταμιευτεί, εάν συναινέσει το διευθυντήριό του, τον
Αύγουστο.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Eurogroup, Γερούν Ντέισελμπλουμ, θα πρέπει η
Ελλάδα να εκπληρώσει μέχρι τις 19 Ιουλίου τα προαπαιτούμενα
-κινητικότητα στο Δημόσιο και κατάθεση του κώδικα φορολογίας
εισοδήματος- πριν εκταμιευτούν τα πρώτα 2,5 δισ. ευρώ. Επίσης, για την
εκταμίευση των 500 εκατομμυρίων του Οκτωβρίου από τον EFSF θα πρέπει να
έχουν προχωρήσει οι ιδιωτικοποιήσεις και οι επόμενες «μεταρρυθμίσεις»
στο Δημόσιο.
Συνολικά, δηλαδή, το Eurogroup έδωσε χτες την έγκρισή του για 6,8 αντί
8,1 δισ. ευρώ και μάλιστα υπό προϋποθέσεις, ενώ δεν αναμένεται καμία
απόφαση για τα υπόλοιπα εντός του καλοκαιριού, αφού σύμφωνα με τον
Γερμανό υπουργό Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, το χτεσινό ήταν το
τελευταίο προγραμματισμένο Eurogroup μέχρι τον Σεπτέμβριο.
Πριν από την έναρξη της συνεδρίασης, οι δύο «μεγάλοι», ο Σόιμπλε και ο
Γάλλος ομόλογός του Πιερ Μοσκοβισί, είχαν ουσιαστικά καθησυχάσει την
Αθήνα, λέγοντας ο πρώτος ότι «η Ελλάδα έχει κάνει σημαντική πρόοδο» και ο
δεύτερος ότι η αξιολόγηση της τρόικας «αποτελεί τη βάση για την
επίτευξη πολιτικής συμφωνίας στο ζήτημα της Ελλάδας». Παραδόξως, η πιο
ένθερμη υποστηρίκτρια να δοθεί ολόκληρη η δόση των 8,1 δισεκατομμυρίων
ευρώ στην Ελλάδα μέσα στον Ιούλιο ήταν η Αυστριακή υπουργός Οικονομικών,
Μαρία Φέκτερ, αλλά δεν εισακούστηκε.
Πρόοδοι και αβεβαιότητες…
Το μαρτύριο της σταγόνας ξεκίνησε από το πρωί με την ατάκα:
«Μέσες-άκρες τα πάτε καλά με το πρόγραμμα, αλλά σε κάποιους τομείς είστε
πολύ πίσω, συνεπώς οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες». Αυτή ήταν με δυο
λόγια η άποψη της τρόικας για την πορεία του ελληνικού προγράμματος,
ενώ η εισήγησή της προς το Eurogroup ήταν δώστε τη δόση, αλλά με την
επιφύλαξη ότι η ελληνική πλευρά θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της, ή αλλιώς,
δώστε τη δόση με δόσεις. Η ιδέα φαίνεται ότι άρεσε και στον πρόεδρο του
Eurogroup, Γερούν Ντέισελμπλουμ, ο οποίος πριν την έναρξη της
συνεδρίασης των υπουργών Οικονομικών άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να
εκταμιευτεί η δόση τμηματικά, ανάλογα με το αν η ελληνική κυβέρνηση
υλοποιεί τα προαπαιτούμενα.
Στην ανακοίνωση της τρόικας που παρουσιάστηκε πριν κλειστούν οι
υπουργοί στην αίθουσα των συνεδριάσεων, αναφερόταν ότι οι
εμπειρογνώμονες έδωσαν το πράσινο φως, εν γνώσει τους ότι υπάρχουν
καθυστερήσεις και μετά τη δέσμευση της ελληνικής κυβέρνησης να πάρει τις
επόμενες μέρες εκείνες τις νομοθετικές πρωτοβουλίες που απαιτούνται.
Όσο για την περιβόητη διαπραγμάτευση για τη μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση,
δεν έχει ακόμη καρποφορήσει, αλλά συνεχίζεται...
Καθυστερήσεις και δεσμεύσεις
Συγκεκριμένα, οι άνθρωποι της τρόικας εκτίμησαν ότι σε γενικές γραμμές
όλα βαίνουν βάση προγράμματος ότι οι δημοσιονομικοί στόχοι μάλλον θα
επιτευχθούν -το πρωτογενές πλεόνασμα, δηλαδή, στο τέλος της χρονιάς- κι
ότι σταδιακά η Ελλάδα θα επιστρέψει στην ανάπτυξη το 2014.
Ωστόσο, «οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες». Κι αυτό διότι η εφαρμογή
του προγράμματος καθυστερεί σε ορισμένους τομείς, «αν και εξακολουθεί να
σημειώνεται σημαντική πρόοδος».
Πού εντοπίζονται οι καθυστερήσεις; Στον έλεγχο των υπερβολικών δαπανών
στον τομέα της υγείας. Στη μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος. Στις
μεταρρυθμίσεις -και τις απολύσεις- στη δημόσια διοίκηση. Στην πώληση
δύο ακόμη τραπεζών, του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου και της Proton Bank.
Και γιατί τελικά η εισήγηση της τρόικας ήταν θετική, έστω και με
αστερίσκους; Επειδή η ελληνική κυβέρνηση δεσμεύτηκε να πάρει διορθωτικά
μέτρα, να ελέγξει τις δαπάνες στην υγεία, να ενισχύσει την
αποτελεσματικότητα του φορολογικού μηχανισμού, να ολοκληρώσει τα
οργανογράμματα στη δημόσια διοίκηση μέχρι το τέλος της χρονιάς και
βεβαίως να απολύσει όσους έχει δεσμευτεί και να εφαρμόσει το καθεστώς
της «κινητικότητας» στον δημόσιο τομέα για 25.000 υπαλλήλους.
Επίσης, όπως επισημαίνει στην ανακοίνωσή της η τρόικα, οι ελληνικές
αρχές έχουν δεσμευτεί να λάβουν περαιτέρω μέτρα για να διασφαλίσουν τη
χρηματοπιστωτική σταθερότητα, περιλαμβανομένης της πώλησης δύο «ενδιάμεσων» τραπεζών (σ.σ.: Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο και Proton) και της ολοκλήρωσης της στρατηγικής τους για ένα τραπεζικό σύστημα τεσσάρων πυλώνων.
Τέλος, η ελληνική κυβέρνηση δεσμεύτηκε να καταρτίσει προγράμματα
απασχόλησης και κατάρτισης, με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
καθώς και να δώσει στους ανασφάλιστους πρόσβαση στην πρωτοβάθμια
υγειονομική περίθαλψη.
Οι προσδοκίες των αγορών
Από χθες το πρωί, πάντως, οι περιβόητες «αγορές» περίμεναν να ακούσουν
καλά μαντάτα από το Eurogroup, γι' αυτό και τα επιτόκια των δεκαετών
ελληνικών ομολόγων υποχώρησαν στη δευτερογενή αγορά. Προφανώς,
κυριάρχησε η εκτίμηση ότι η Αθήνα θα αποπληρώσει τον Αύγουστο το ομόλογο
των 2,2 δισεκατομμυρίων ευρώ που λήγει.
Γενικά εκτιμάται ότι η Ευρωζώνη, υπό την πίεση του Βερολίνου, θα κάνει
ό,τι μπορεί μέχρι τον Σεπτέμβριο, που διεξάγονται οι γερμανικές εκλογές,
ώστε να μην υπάρξουν αναταράξεις εξαιτίας της Ελλάδας. Εν μέρει, οι
δηλώσεις περί προόδου που πέφτουν σαν το χαλάζι είναι μέρος αυτής της
προσπάθειας.
Έπαινοι και κατηγόριες από τον Ντράγκι
Χτες τη σκυτάλη πήρε ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας,
Μάριο Ντράγκι, ο οποίος, ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, έσπευσε να
μιλήσει για «την εξαιρετική πρόοδο» που έχει κάνει η Ελλάδα, χωρίς να
παραλείψει να επισημάνει ότι η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να κάνει κι
άλλες μεταρρυθμίσεις, αντί να ποντάρει σε «περαιτέρω ανακούφιση» - λέγε
με «κούρεμα» του χρέους. Μάλιστα, ο Ντράγκι υποστήριξε ότι η προηγούμενη
κυβέρνηση -του Γιώργου Παπανδρέου, προφανώς- παραπλάνησε την τρόικα για
την ισχύ της ελληνικής οικονομίας. Συνολικά, για όλες τις χώρες της
Ευρωζώνης, ο Ντράγκι επέμεινε ότι είναι απαραίτητες οι προσπάθειες για
δημοσιονομική προσαρμογή, ενώ προειδοποίησε ότι εάν αυτές οι προσπάθειες
χαλαρώσουν, τη νύφη θα την πληρώσουν οι πιο αδύναμες χώρες με αύξηση
του κόστους δανεισμού τους. Βέβαια, ο Ντράγκι υποστηρίζει εδώ και καιρό
ότι η δημοσιονομική προσαρμογή θα πρέπει να είναι «φιλική προς την
ανάπτυξη», όχι πολύ βάρβαρη δηλαδή. Κι άφησε πάλι ανοιχτό το ενδεχόμενο
να βρει η ΕΚΤ τρόπους ώστε να παρασχεθεί μια κάποια ρευστότητα στις
μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που αντιμετωπίζουν τεράστια προβλήματα
χρηματοδότησης.
ΠΗΓΗ: avgi.gr